poniedziałek, 15 czerwca 2020

Akcent wyrazowy w języku polskim

Cele lekcji: poznanie zasad prawidłowego akcentowania wyrazów.

Poniedziałek 15. 06. 2020 r. 
Akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu. Mówiąc krótko, akcent polega na tym, że wymawiamy silniej jedną z sylab w wyrazie. 

W języku polskim wyróżniamy dwa rodzaje akcentów: wyrazowy i zdaniowy. Akcent wyrazowy polega na mocniejszym wymówieniu jednej sylaby w wyrazie. W języku polskim akcent pada na ogół na drugą sylabę od końca (akcent paroksytoniczny).

Wymawiając poniższe wyrazy, silniej (głośniej) akcentujemy zaznaczone sylaby. 

Ko - tek,       dziew-czyn-ka,        dłu -go - pis

Niestety, nie zawsze tak bywa. Od tej zasady są wyjątki. Obejrzyj film na ten temat. 
tutaj

Piątek 19. 06. 2020 r. 
Obejrzyj film dotyczący akcentowania, aby powtórzyć wiadomości. 
tutaj

Zapoznaj się z listą wyjątków od akcentu paroksytonicznego w języku polskim.
tutaj

poniedziałek, 8 czerwca 2020

Przed egzaminem - rozprawka.

Rozkład materiału z języka polskiego w dniach 08-12.06. 2020 r.

Przeczytaj wiadomości dotyczące rozprawki i wykonaj ćwiczenia tutaj

Przeczytaj przykładowe prace egzaminacyjne o charakterze argumentacyjnym tutaj

Przeczytaj mapy myśli związane z rozprawką i opowiadaniem twórczym tutaj


Śmierć Pułkownika A. Mickiewicza.

Rozkład materiału z języka polskiego w dniach 08 - 12. 06. 2020 r.

Przeczytaj wiersz A. Mickiewicza

tutaj

Obejrzyj omówienie utworu tutaj   tutaj


Teraz przeczytaj informacje o bohaterce wiersza Mickiewicza.
Emilia Broel-Plater herbu Plater (ur. 13 listopada 1806 w Wilnie, zm. 23 grudnia 1831 w Justianowie) – polska hrabianka[2][3][4] kapitan Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego, córka hrabiego Franciszka Ksawerego i Anny von der Mohl.

Dzieciństwo i młodość

Rodziny Plater i von der Mohl od dawna były osiadłe w Kurlandii oraz w Inflantach Polskich (dziś Łotwa). Większość przedstawicieli rodu Platerów wiązała swoje osobiste i rodzinne życie ze sprawą Polski i byli gorącymi patriotami, którzy wnieśli znaczny wkład w rozwój kultury polskiej.
Matka Emilii, Anna z Mohlów, była jak na owe czasy kobietą wykształconą. Wczesne dzieciństwo i pierwsze lata nauki Emilia spędziła w wileńskim domu rodziców. Nie było to dzieciństwo szczęśliwe, ponieważ ojciec, Franciszek Ksawery Plater, prowadził hulaszczy tryb życia. W roku 1815 między rodzicami Emilii doszło do ostatecznego spięcia, po którym matka opuściła wileński dom, zabierając córkę.
Obie zamieszkały w majątku Liksna w okolicach Dyneburga w Inflantach Polskich, należącym do stryja i stryjenki Emilii – Izabeli Zyberk-Plater. Emilia od 10. roku życia wychowywała się i pobierała nauki razem z chłopcami. Rówieśnikami i najbliższymi towarzyszami jej zabaw byli dwaj kuzyni – starszy od niej o rok Ludwik i młodszy o tyleż Kazimierz. Dużo czytała, wielkie wrażenie wywarła na niej historia Joanny d’Arc, która obok Tadeusza Kościuszki i greckiej bohaterki Bubuliny była jej ideałem. Portret Greczynki Bubuliny, która w czasie powstania greckiego ofiarowała cały swój majątek na rzecz powstańców, uzbroiła trzy okręty i sama nimi dowodziła, wisiał w pokoju Platerówny. Otrzymała bardzo staranne wychowanie. Pisała poezje, śpiewała, pięknie rysowała. Poza tym uprawiała fechtunek, jazdę konną, myślistwo, dużo wędrowała.
O ukształtowaniu się osobowości Emilii i o roli, jaką miała spełnić, niewątpliwie zadecydowały jej historyczne zainteresowania. Popierała ówczesny ruch młodzieżowy i patriotyczny, czytała lektury Filomatów i Filaretów, zachwycała się dziełami wielkich romantyków: Goethego i Schillera.
Wykazywała również duże zainteresowanie ludem wiejskim. Zebrała i zapisała wiele tekstów piosenek i melodii ludowych. W roku 1823 dłuższy czas przebywała w Dusiatach u ciotki Apolinary, z której synami Cezarym i Władysławem bardzo interesowała się życiem chłopów.
W latach 1824–1829 Emilia dużo podróżowała zarówno po Inflantach, jak i po Litwie i Białorusi. Odbyła również dłuższą, a ostatnią przed powstaniem, podróż do Warszawy, Częstochowy i Krakowa.
O rękę Emilii starał się bogaty Rosjanin – inżynier, który budował warownię u jej krewnych w Krasławiu. Emilia jednak odmówiła. Jej decyzja wypływała z głębokich uczuć patriotycznych, ponadto kochała podobno innego mężczyznę – młodego kapitana inżynierii barona Dal-Iwing. O tej jedynej miłości Emilii nie zachowały się jednak żadne wzmianki, do małżeństwa nie doszło.
W roku 1830 zmarła jej matka. Jej śmierć była dla Emilii ciężkim przeżyciem.
Znany wszystkim wizerunek Emilii jako młodziutkiej dziewczyny, smukłej, o niewinnym spojrzeniu i słodkim profilu, z rozwianymi włosami – nie ma nic, albo niewiele wspólnego z jej rzeczywistym wyglądem. Ta tak bardzo rozpowszechniona litografia Stręczyńskiego została wyidealizowana już po jej śmierci.
Ignacy Domeyko tak ją opisywał w pamiętnikach: niskiej urody, blada, niepiękna, ale okrągłej, przyjemnej, sympatycznej twarzy, błękitnych oczu, kształtnej, ale niesilnej budowy; była poważną, bardziej surową, niż ujmującą w obejściu się, mało mówiąca i spojrzeniem nakazująca dla siebie należne względy i przyzwoitość.

Udział w powstaniu

29 listopada 1830 w Warszawie wybuchło powstanie listopadowe. W grudniu wieść o tym dotarła z Warszawy do Wilna i zapaliła do boju Litwę i Żmudź. Emilia była jedną z pierwszych inicjatorek samodzielnego powstania na Litwie. Jako kobieta nie została jednak dopuszczona do narad komitetu kierującego w Wilnie. Podjęła sama plan zdobycia Dyneburga. W toku przygotowań porozumiała się ze swoimi dwoma krewnymi z miejscowej szkoły podchorążych (braćmi Lucjanem i Ferdynandem Platerami[5]), którzy przyrzekli, że elewowie chwycą za broń i uderzą na załogę fortecy, gdy powstańcy zbliżą się do Dyneburga. 25 marca 1831 roku Juliusz Grużewski rozpoczął działania partyzanckie, wyparł Rosjan z Rosień, dając tym samym hasło do powstania na Litwie. Emilia natychmiast przystąpiła do działania, obcięła swoje długie włosy, kazała sobie i swej towarzyszce Marii Prószyńskiej (obie przyjaźniły się od dawna) uszyć stroje męskie. Uzbrojona w pistolety i sztylet wyruszyła walczyć w powstaniu.
Sformowany przez nią oddział partyzancki liczył 280 strzelców, kilkuset chłopów kosynierów i 60 kawalerzystów. Wraz z oddziałem rozpoczęła marsz w kierunku Dyneburga, po drodze do oddziału dołączali wciąż ochotnicy. 29 marca 1831 wkroczyła do Dusiatów, gdzie pod rozwiniętą flagą Polski zachęcała okoliczną ludność do przyłączenia się do powstania. 30 marca 1831 wraz ze swym hufcem zajęła stację Daugiele. 2 kwietnia jej oddział stoczył zwycięską potyczkę i zniósł kompanię piechoty rosyjskiej pod Ucianami. 4 kwietnia uderzyła na jedną z kolumn korpusu gen. Schirmana, która zmierzała w rejon koncentracji głównych sił rosyjskich w Dyneburgu. Oddział Emilii Plater opanował Jeziorosy, gdzie zdążono wpisać do akt grodzkich akt powstania. Zaskoczenie Dyneburga nie powiodło się powstańcom, młodzi zrewoltowani podchorążowie zostali wysłani do obozu Dybicza. Wobec pogarszającego się położenia militarnego, Emilia zrezygnowała ostatecznie z ataku na Dyneburg. Emilia dzieliła z podkomendnymi wszystkie trudy walki partyzanckiej, zyskała sobie wkrótce ich miłość i uznanie, chociaż w świecie salonów nie szczędzono jej złośliwych uwag i zarzutów niemoralności. W zaciętych walkach, stoczonych z Schirmanem pod Ucianą i Oniksztami oddział Emilii poniósł znaczne straty w zabitych i rannych, uległ rozproszeniu, resztę Emilia Plater przyłączyła do oddziału Cezarego Platera.
W zaistniałej sytuacji wraz z Marią Prószyńską 30 kwietnia przyłączyła się do oddziału Karola Załuskiego, rozłożonego obozem pod Poniewieżem. Obie wstąpiły do oddziału wolnych strzelców wiłkomierskich. Pod komendą Załuskiego wzięła udział 4 maja w niepomyślnie zakończonej potyczce pod Prestowianami[6]. Po porażce wolni strzelcy udali się do swojego powiatu i 17 maja zajęli Wiłkomierz. Tu Emilia spotkała się z Marią Raszanowiczówną, która stała się odtąd jej nieodłączną towarzyszką. Razem z Marią, Emilia walczyła w oddziałach partyzanckich Konstantego Parczewskiego pod Mejszagołą.
W Gabrielowie[7] – 5 czerwca – była świadkiem spotkania kilku partii litewskich z zagonem kawaleryjskim przybyłym z Królestwa Polskiego pod dowództwem gen. Dezyderego Chłapowskiego. On to nadał Emilii Plater honorowy stopień kapitana i powierzył jej dowództwo 1 kompanii 1 Pułku Piechoty Litewskiej, przemianowanego następnie na 25 Pułk Piechoty Liniowej (i jednocześnie zaproponował Emilli powrót do domu, którego kategorycznie odmówiła).
Gdy jej pułk 27-28 czerwca toczył ciężkie i zakończone niepowodzeniem walki o utrzymanie Kowna, Emilia Plater na czele swojej kompanii zdobyła Rosienie (25 czerwca), ubezpieczając tym samym flankę całej operacji. Reorganizowane resztki 25. pułku, eskortujące wozy z zaopatrzeniem dla armii Giełguda wpadły następnie w zasadzkę pod Szawlami i tylko cudem uniknęły rozbicia. Emilia wykazać miała się tam szczególnym męstwem i odwagą. 9 lipca, na naradzie wojennej w Kurszanach, postanowiono podzielić siły polskie na 3 korpusy. Emilia Plater znalazła się pod dowództwem gen. Chłapowskiego.
Kiedy ten ostatni postanowił złożyć broń i przekroczyć granicę Prus Wschodnich oświadczyła: Lepiej byłoby umrzeć, niż skończyć takim upokorzeniem. W celu kontynuowania walki postanowiła wraz z Raszanowiczówną i kuzynem Cezarym Platerem przedostać się do Warszawy.
Przez dziesięć dni w przebraniu chłopskim Platerówna i jej towarzysze szli do Królestwa, ukrywając się po lasach, prowadzeni przez wieśniaka Żmudzina. Trudy wędrówki – zmęczenie, głód, bezsenność – okazały się jednak ponad siły fizyczne Emilii. Paliła ją gorączka, zemdloną z wyczerpania Cezary i Maria zanieśli do wiejskiej chaty już w Augustowskiem. Cezary Plater udał się w dalszą drogę do Warszawy. Emilia i Maria znalazły schronienie w gościnnym dworze Ignacego Abłamowicza w Justianowie w ówczesnym powiecie sejneńskim. Emilię kurowano tam i ukrywano jako bonę pod nazwiskiem Korawińskiej. Mimo troskliwej opieki, którą została otoczona, Emilia Plater po przyjęciu sakramentów zmarła 23 grudnia 1831. Zwłoki jej zostały przewiezione do Kopciowa w dobrach Abłamowiczów i pochowane na miejscowym cmentarzu. Mogiła istnieje do dzisiaj.


Jak zauważyłeś, wiersz Mickiewicza nie do końca oddaje prawdę. Plater rzeczywiście uczestniczyła w powstaniu, ale jej śmierć odbiega od tego, co napisał poeta.
Wykonaj w zeszycie ćwiczenia (odpowiedz na pytania).

1.       1. Gdzie rozgrywa się akcja opisywanej sytuacji?
2.      2.  Wymień cztery elementy ubioru i wyposażenia świadczące o tym, że Emilia Plater była żołnierzem.
3.      3. Udowodnij, że Emilia Plater cieszyła się szacunkiem zarówno ludu, jak i żołnierzy – powstańców. Na podstawie wiersza sformułuj dwa argumenty.
4. Wypisz z wiersza trzy archaizmy (wyrazy przestarzałe). 
5. Określ rodzaj rymów i ich układ.


Odprawa posłów greckich J. Kochanowskiego

Rozkład materiału z języka polskiego w dniach 8-12. 06. 2020 r.

Przeczytaj tekst lektury tutaj

Obejrzyj omówienie utworu https://www.youtube.com/watch?v=_LNw0S3ISa0

Przeczytaj streszczenie lektury tutaj

Przeczytaj tutaj

poniedziałek, 1 czerwca 2020

Romeo i Julia - praca z tekstem.

Wtorek i Środa 02. 06. 2020 r.
Cel lekcji : analiza i interpretacja fragmentów utworu Szekspira.
Jeśli masz drugą część podręcznika, otwórz go na stronie 168 i przeczytaj fragmenty utworu.

Jeśli nie wejdź tutaj
Przeczytaj:
Akt 3, scena 2 - rozmowa Marty z Julią
Akt 3, scena 5- rozstanie Romea i Julii

Odpowiedz w zeszycie na pytania.
1. Wymień cechy charakteru Julii, które ujawniły się podczas jej rozmowy z Martą.
2. Jak Romeo i Julia postrzegali łączące ich uczucie - odpowiedź na to pytanie zilustruj przykładami z tekstu.
3. Co oznaczało dla kochanków wygnanie Romea z Werony?
4. Wskaż środki wyrazu artystycznego zastosowane w pożegnalnej rozmowie kochanków w scenie piątej trzeciego aktu. Jaką pełnią funkcję i jaki nastrój budują.
5. Wskaż przeszkody, jakie napotkali kochankowie z Werony podczas walki o spełnienie swej miłości. Czy wynikały one wyłącznie z ich sytuacji rodzinnej i nieszczęśliwych zbiegów okoliczności?
Piątek 05. 06. 2020 r.
Spotkajmy się na teamsie, aby sprawdzić poprawność Waszych odpowiedzi i dalej omówić utwór.

Ćwiczenia przed egzaminem - rozwiązywanie arkuszy.

Wtorek  i Środa 02. 03.  06. 2020 r.

W ramach powtórki rozwiąż w zeszycie arkusz egzaminacyjny oprócz ostatniego zadania (praca pisemna).
 tutaj

Czwartek i Piątek 04 - 05. 06. 2020 r.

W ramach powtórki rozwiąż w zeszycie arkusz egzaminacyjny oprócz ostatniego zadania (praca pisemna).
tutaj

Poprawne odpowiedzi dostaniesz w piątek.
Klucz odpowiedzi do testu pierwszego tutaj
Klucz odpowiedzi do testu drugiego tutaj

Fonetyka - przypomnienie i uzupełnienie wiadomości.

Rozkład materiału od 02. 06. 2020 r. do 05. 06. 2020 r.

Cel lekcji: przypomnienie i utrwalenie wiadomości dotyczących głosek, liter, dźwięczności, bezdźwięczności oraz funkcji głoski "i".

Wtorek 02. 06. 2020 r.

1. Przeczytaj tekst, a następnie uzupełnij w zeszycie dwa zdania wyrazem głoska lub litera. 

Pojęcia głoski nie należy mieszać z pojęciem litery. Głoska jest jednostką mówienia, czyli elementem dźwiękowym - głoskę możemy wymówić, a wymówioną usłyszeć. Litera natomiast jest znakiem, elementem graficznym - możemy ją napisać, a napisaną odczytać. Jedna litera nie zawsze jest wzrokowym symbolem jednej głoski. Bywa tak, że dopiero dwie lub więcej liter razem odpowiadają jednej głosce.


......................................... jest dźwiękiem, a ......................... jego znakiem graficznym.
.........................................mówimy i słyszymy, a .............................. piszemy i czytamy.

Rozwiąż zadania.

2. Zaznacz szereg, w którym we wszystkich wyrazach jedna litera odpowiada jednej głosce.
a. Zmarznąć, pisać, wyje
b. trudny, miękki, chudy
c. koszyk, chór, strzecha
d. poszedł, czytał, usiadł.

3. Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Głoska, którą oznaczono za pomocą trzech liter, występuje w wyrazie
a. soczysty    b. dżdżysty      c. ścienny     d. dzienny

4. Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Wyraz, w którym litera "i" jest zarówno znakiem głoski, jak i znakiem miękkości, to:
a. brzmienie      b. miedziany      c. zimowisko      d. wiadomość

Uwaga! Jeśli "i" występuje między dwoma spółgłoskami jest zarówno znakiem głoski, jak i znakiem zmiękczenia, ponieważ jednocześnie zmiękcza głoskę, ale i bierze udział w tworzeniu sylaby. Jeśli po "i" występują samogłoski, np. a, e, y, u, ę, ą - wtedy "i" pełni tylko funkcję zmiękczenia głoski występującej przed nim. 

5. W wyrazie przedstawienie policz litery i głoski, a następnie uzupełnij zdanie.
W wyrazie przedstawienie znajduje się ............................ liter i .......................... głosek.

6. Scharakteryzuj głoski pod względem dźwięczności w wyrazie   pustynia. 
przykład: akademia
a - dźwięczna
k - bezdźwięczna
a - dźwięczna
d- dźwięczna
e - dźwięczna
mi - dźwięczna
a - dźwięczna 

Tabelę podziału głosek ze względu na dźwięczność masz w poście z zeszłego tygodnia. Wszystkie samogłoski (a, e, y, i, ę, ą, u) są dźwięczne.  
 

 Środa 03. 06. 2020 r. 
 Temat: Upodobnienia fonetyczne.
Cel lekcji: utrwalenie wiadomości na temat zjawiska upodobnień fonetycznych, zrozumienie różnicy między ubezdźwięcznieniem a udźwięcznieniem.
Przeczytaj tekst, a następnie wykonaj polecenia.

To, że w wielu wypadkach mówimy inaczej, a piszemy inaczej, może z łatwością zaobserwować każdy. Trzeba ciągle pamiętać, że w mowie potocznej mówimy zwykle bardzo szybko, poszczególne głoski łączą się ze sobą. Ta okoliczność sprawia, że niektóre głoski w wyrazach nie zawsze brzmią tak, jak wtedy, kiedy wymawiamy je jako głoski izolowane, oddzielnie. Brzmienie głoski zależne jest od sąsiedztwa innych głosek. a zwłaszcza tych, które po niej następują. Wymawiając jakaś głoskę, przygotowujemy już narządy mowy do wymówienia głoski następnej i przez to zmieniamy brzmienie głoski pierwszej w ten sposób, że staje się ona pod pewnym względem podobna do następnej, przez co te obie głoski łatwiej nam wymówić.

Oceń, czy zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe.
1. Autor tekstu uważa, że zawsze powinniśmy dbać o to, by wyrazy wypowiadać zgodnie z ich zapisem.  P/F
2. Upodobnienia to zjawiska fonetyczne dotyczące sąsiadujących ze sobą głosek.   P/F

3. Podkreśl wyrazy, w których zachodzi rozbieżność między pisownią a wymową.
próg     głos    chleb    sad    frak   nóż    skok    telewidz

Przepisz poniższe definicje do zeszytu.

Jeżeli w wyrazie mamy do czynienia ze zmianą głoski (różnicą w wymowie a piśmie), zachodzi wtedy upodobnienie fonetyczne, tzn. jedna głoska upodabnia się do drugiej. 

Upodobnienia dzielimy na ubezdźwięcznienia i udźwięcznienia. Jeżeli zachodzą wewnątrz wyrazu, jest to upodobnienie wewnątrzwyrazowe, a jeżeli między dwoma wyrazami są to upodobnienia międzywyrazowe. 

 przykład:
prośba  - wymawiamy proźba
Jest to udźwięcznienie wewnątrzwyrazowe. 
Wyjaśnienie - pod wpływem dźwięcznego "b" zmienia się bezdźwięczne "Ś" na głoskę dźwięczną "ź".
swoje - wymawiamy sfoje
Jest to ubezdźwięcznienie wewnątrzwyrazowe.
Pod wpływem bezdźwięcznej głoski "ś" zmienia się dźwięczna głoska "w" na bezdźwięczną "f"

człowiek bogaty - wymawiamy człowieg bogaty
Jest to udźwięcznienie międzywyrazowe  - występuje między początkiem a końcem dwóch wyrazów, kiedy to bezdźwięczna głoska "k" zmienia się pod wpływem dźwięcznej "b" na dźwięczne "g".

Określ rodzaj upodobnienia wewnątrzwyrazowego występującego w podanych wyrazach. Zapisz je w zeszycie.
łóżko - ................................................
 jakby - ...................................................
liczba - ...................................................
ławka - ...................................................
choćby - ..................................................
swoje - ...................................................
także - .....................................................
krzak - ....................................................
rozpacz - ..................................................

Piątek 05. 06. 2020 r.
Temat: Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne.
Cel lekcji: określanie kierunku i rodzaju upodobnienia, ćwiczenia służące utrwaleniu wiadomości.

O określonej porze dołącz do grupy na teamsie  - miej przy sobie zeszyt, długopis i wykonane ćwiczenie z poprzedniej lekcji.

wtorek, 26 maja 2020

Romeo i Julia W. Szekspira.

Rozkład materiału z języka polskiego w dniach 25. 05. 2020 - 29.05. 2020 r.

Temat: Romeo i Julia - wiadomości wstępne.

Cel lekcji: zapamiętasz, jakie rodzaj i gatunek reprezentuje utwór Szekspira, jaką problematykę porusza oraz jak przebiegały główne wątki w utworze.

Utwór Szekspira zaliczamy do dramatu, ponieważ:
  • jest przeznaczony do grania na scenie,
  • jest podzielony na akty i sceny,
  • brak w nim narratora, a bohaterowie przedstawieni są bezpośrednio w działaniu,
  • tekst utworu podzielono na poboczny (didaskalia) oraz główny (dialogi i monologi bohaterów).  
Jest to oczywiście tragedia, ponieważ:
  • kończy się nieszczęśliwie - samobójstwo głównej pary bohaterów,
  • występuje w niej tragizm - czyli uwikłanie bohaterów w sytuację, z której nie ma dla nich dobrego wyjścia (najpierw muszą zmierzyć się z uczuciem do siebie, a pochodzą z nienawidzących się rodów, potem decydują się na małżeństwo, które muszą ukrywać przed światem, w dodatku Julia zostaje zmuszona do poślubienia Parysa, co powoduje dalszy tragiczny przebieg wydarzeń). 
Wyobraźcie sobie inny przebieg zdarzeń - czy bohaterowie mogliby być szczęśliwi? Gdyby nie zdecydowali się na małżeństwo - cierpieliby z miłości i mogliby również popełnić samobójstwo; gdyby Julia wyszła za Parysa - czy zapomniałaby o ukochanym? A on o niej? Prawdopodobnie oboje skończyliby tak samo. Wreszcie, czy próba pogodzenia ich rodzin oraz wyznania prawdy mogłaby się zakończyć powodzeniem? Wątpliwe. Czyli każda droga, którą wybierają bohaterowie, kończy się tragicznie. 

Obejrzyj i przeczytaj.
  
Omówienia utworu
 tutaj 
 tutaj 
tutaj 

Na podstawie zamieszczonych powyżej materiałów uzupełnij tekst.

Miejsce akcji:...........................................................................................................................
Czas akcji:................................................................................................................................
Postacie
Dom Montekich                                                                           Dom Kapuletów

  • ..............................................................................................................................
  • ..............................................................................................................................
  • ..............................................................................................................................
  • ...............................................................................................................................
  • ...............................................................................................................................
  • ..............................................................................................................................
Postacie niezwiązane z żadnym z domów (rodów):
  • ................................................................................................
  • ................................................................................................
 Kto mógł wypowiedzieć te słowa?
a. To przecież on, ten zuchwalec Montecchi: zabił kuzyna Julii - z żalu po nim biedactwo zmarło - a teraz powraca z wygnania po to, żeby jeszcze raz w grobie bezcześcić zwłoki. Nie pozwolę na to.
...................................
b. Połącz nas węzłem świętych słów - a potem, niech śmierć próbuje żreć miłość jak rdza.
......................................
c. Taką historię widz na naszej scenie oglądać będzie; może uroni łzę na zakończenie.
d. Mam się odżegnać od własnego męża? Biedaku, któż oczyści twoje imię, skoro ja, żona od trzech ledwie godzin, tak je zszargałam?
........................................................

Uzupełnij tekst.

Romeo i Julia poznają się ....................................................................., na który młody Montecchi przybył, aby zapomnieć o nieodwzajemnionym uczuciu do ........................................ Zakochuje się w Julii, córce  ..........................................., czyli największego ........................ jego rodziny. W słynnej scenie .......................................... młodzi wyznają sobie miłość i postanawiają ..................................... następnego dnia. Pojedynek Romea z ....................................... doprowadza do ................................... kochanka z Werony. Młodym pomaga ..................................................... - według jego planu Julia ma zażyć .............................................. i opuścić rodzinne miasto. Romeo nie otrzymuje jednak .............. od brata Jana i nie poznaje planów Ojca Laurentego. Dowiaduje się o śmierci Julii. W ....................... wypija truciznę, a Julia, widząc ciało ukochanego po przebudzeniu .......................................... Rodziny Montekich i Kapuletów .......................................... pod wpływem tragedii.


 Wątki obecne w utworze:
a. miłosny - .........................................................................................................................
b. sporu, wzajemnej nienawiści - .......................................................................................
c. przemiany wewnętrznej - ...............................................................................................

 Rozwiąż testy znajomości lektury
tutaj
tutaj
tutaj
 
 

poniedziałek, 25 maja 2020

Reduta Ordona - ćwiczenia; Fonetyka - wiadomości wstępne.

PONIEDZIAŁEK 25. 05. 2020 r.

Temat: Reduta Ordona A. Mickiewicza - powtórzenie i utrwalenie wiadomości.

Cele lekcji: utrwalenie wiadomości dotyczących lektury obowiązkowej - jej genezy, treści, kompozycji i języka.

Rozwiąż testy dotyczące utworu:
test
tutaj

WTOREK 26. 05.2020 r.
Temat: Fonetyka - jak powstają dźwięki?

Cel lekcji: przypomnienie wiadomości dotyczących powstawania dźwięków i klasyfikacji głosek na dźwięczne i bezdźwięczne.
Przepisz do zeszytu definicję.
FONETYKA - dziedzina nauki zajmująca się badaniem dźwięków mowy ludzkiej. 
Przypomnij sobie, czym różni się głoska od litery. Spróbuj policzyć litery i głoski w swoim imieniu i nazwisku. Najpierw obejrzyj filmy.
tutaj 
tutaj (tylko początkowa część dotycząca głosek i liter)
tutaj 

Zapisz w zeszycie definicję litery i głoski.
Litera - ...................................................
Głoska -................................................. 
Następnie spójrz i przeanalizuj przykład 
SYLWIA - Litery S-Y-L -W-I-A (6 liter); Głoski - S-Y-L-WI-A (5 głosek)
SZACHOWICZ - litery S-Z-A-C-H-O-W-I-C-Z (10 LITER); Głoski SZ-A-CH-O-W-I-CZ (7 głosek)
Spróbuj to samo zrobić w zeszycie ze swoim imieniem i nazwiskiem. 

Teraz spójrz na zamieszczony poniżej schemat układu oddechowego.



Zwróć uwagę na górne i dolne drogi oddechowe, bo to one są najważniejsze przy powstawaniu dźwięku. Zastanów się, czy mówisz, wydychając, czy wdychając powietrze?
Przeczytaj opis powstawania dźwięków mowy.
tutaj
Wykonaj w zeszycie ćwiczenie 3 i 4.
Ważna wiadomość - głoski dzielimy na dźwięczne i bezdźwięczne. Dźwięczne powstają wtedy, kiedy wiązadła głosowe drgają, bo są zsunięte i wydychane powietrze wprawia je w ruch. Głoski bezdźwięczne powstają wtedy, kiedy wiązadła głosowe nie drgają, bo powietrze przepływa przez krtań swobodnie. 
Podział głosek na dźwięczne i bezdźwięczne.
tutaj PIERWSZY PODZIAŁ


głoski dźwięczneb, d, g, w, z, ź, ż, l, ł, r, m, n, j , dz, dź, dż + wszystkie samogłoskigdy je wymawiamy, drżą wiązadła głosowe
głoski bezdźwięcznep, t, k, f, s, ś, sz, c, ć, cz, chgdy je wymawiamy, nie drgają wiązadła głosowe

Spróbuj podzielić głoski występujące w swoim imieniu i nazwisku na dźwięczne i bezdźwięczne, np.
S -bezdźwięczna, Y - dźwięczna, L- dźwięczna Wi - dźwięczna, A- dźwięczna

ŚRODA 27. 05. 2020 r.
Temat: Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne.

Cel lekcji: zrozumienie mechanizmu powstawania udźwięcznień i ubezdźwięcznień, ćwiczenie umiejętności znajdywania ich w wyrazie oraz określania ich rodzaju i kierunku.
Przeczytaj informację
tutaj
Obejrzyj filmy
tutaj
tutaj
Wszystko polega na tym, aby zauważyć, że niektóre wyrazy WYMAWIAMY INACZEJ NIŻ JE ZAPISUJEMY. Wynika to z naszego lenistwa i chęci upraszczania sobie życia. Spójrzcie na wyraz 
KRZAK - wymawiamy KSZAK.
Dlaczego? Głoska K na początku wyrazu jest bezdźwięczna, następna po niej jest już dźwięczna - RZ. Musielibyśmy w szybkim czasie zsunąć wiązadła głosowe, dlatego aby było prościej, tego nie robimy. W rezultacie obie głoski wymawiamy bezdźwięcznie. Pod wpływem bezdźwięcznego k dźwięczne rz staje się bezdźwięcznym sz.
Wygląda to tak:
Krzak - Kszak (ubezdźwięcznienie wewnątrzwyrazowe postępowe)
            ------>  
Zauważcie, że kierunek strzałki zależy od wpływu jednej głoski na drugą. Jeżeli strzałka biegnie zgodnie z kierunkiem zapisywania wyrazu, jest to upodobnienie postępowe. Jeśli odwrotnie, wsteczne, np. 
PROŚBA - wymawiamy PROŹBA
Dlaczego? Pod wpływem dźwięcznego b bezdźwięczne ś zmienia się na ź, które jest dźwięczne.
Wygląda w zapisie to tak:
PROŚBA - PROŹBA
                         <------------  (udźwięcznienie wewnątrzwyrazowe wsteczne) 
Jakie procesy zachodzą w wyrazach:
przystań - ................................
twardy - ................................
kwaśny - .............................
gąbka - .................................
 Zapisz, jak wymawiamy te wyrazy, zaznacz strzałką, która głoska działa na którą (zaznacz kierunek upodobnienia) oraz nazwij je (udźwięcznienie, ubezdźwięcznienie)
PIĄTEK 29. 05. 2020 r.
Temat: Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne - ćwiczenia. 
 Cel lekcji: zrozumienie mechanizmu powstawania udźwięcznień i ubezdźwięcznień, ćwiczenie umiejętności znajdywania ich w wyrazie oraz określania ich rodzaju i kierunku.

 Nazwij upodobnienia fonetyczne i zaznacz ich kierunek zachodzące w wyrazach:
szybka -
zakładka -
przywiezie-
choćby-
jednakże -
liczba-
także -
kładka-
rozpacz -

Zastanów się, jak wymawiasz głoski na końcu wyrazu - dźwięcznie, czy bezdźwięcznie? Weź pod uwagę wyraz
stóg - wymawiamy go stuk (czyli dźwięczne g zmieniło się na bezdźwięczne k). Zazwyczaj na końcu wyrazu wymawiamy głoski bezdźwięcznie - takie zjawisko nazywamy WYGŁOSEM.

wtorek, 19 maja 2020

W teatrze elżbietańskim.

Wtorek 19.05.2020 r.
Wykonaj zadanie domowe (Librus)

Środa 20. 05. 2020 r.
Temat: W teatrze elżbietańskim, czyli teatr za czasów Szekspira.

Królowa Elżbieta I

Wiliam Szekspir

Przeczytaj poniższe informacje.

Teatr elżbietański związany jest z dwoma postaciami - królową Elżbietą I, która zajęciu aktora nadała rangę zawodu (była miłośniczką teatru) oraz Wiliamem Szekspirem, który uważany jest za reformatora teatru. Jak wyglądały przedstawienia teatralne w XVI wieku? Co współczesny teatr zawdzięcza Szekspirowi? Obejrzyj poniższą prezentację, która (oprócz statusu aktora - to nie do końca prawdziwe informacje), wiele na ten temat wyjaśni. 
tutaj

A teraz obejrzyj krótki film dotyczący aktora i spektaklu w teatrze elżbietańskim (tylko odcinek 3)
tutaj

Reduta Ordona A. Mickiewicza.

Witam, podaję rozkład jazdy z języka polskiego na najbliższy tydzień, czyli 18.05- 22.05. 2020 r.

PONIEDZIAŁEK
Sprawdź zadania domowe na Librusie i rozwiąż kartę pracy dotyczącą Latarnika. Pamiętaj, aby odesłać ją do środy.

WTOREK i ŚRODA
Temat: Reduta Ordona A. Mickiewicza. 

Cele lekcji: znasz treść i okoliczności powstania utworu Mickiewicza, umiesz wskazać w nim środki stylistyczne, rodzaje i układ rymów, wiesz w jakim celu utwór został napisany.

UWAGA: Reduta Ordona to Wasza kolejna lektura obowiązkowa, z której możecie być sprawdzani na egzaminie ósmoklasisty.

 Przeczytaj podstawowe informacje na temat utworu - okoliczności powstania, tematyka itp.

tutaj

Odpowiedz w zeszycie na poniższe pytania.

1. Kiedy powstał utwór i kto jest jego bohaterem?
2. O czym opowiada utwór i kto jest w nim podmiotem mówiącym (kto opowiada o wydarzeniach)?
3. W jaki sposób ukazano w utworze wojska polskie i rosyjskie?
4. Co zrobił Juliusz Ordon i dlaczego? O czym świadczy jego czyn?

Zapoznaj się z treścią utworu. Nie zapomnij o przypisach, które umieszczono pod tekstem.
tutaj

Wiem, wiem... Zakładam, że Wam się nie podoba i niewiele rozumiecie. Dlatego wysłuchajcie utworu jeszcze raz.
tutaj

CZWARTEK

Obejrzyj filmik   tutaj 
Przeczytaj streszczenie utworu, które pozwoli Ci go lepiej zrozumieć. tutaj

PIĄTEK
Spotkajmy się na Teamsie (5 lekcja).


poniedziałek, 18 maja 2020

Powtórka ze składni - ciąg dalszy. Zdania złożone.

PONIEDZIAŁEK I WTOREK (18 i 19.05. 2020 r.) 

Obejrzyj film związany z rodzajami zdań złożonych.
tutaj
tutaj

Film związany ze zdaniami podrzędnymi tutaj

Film związany z robieniem wykresów zdań  tutaj  (trochę jakieś buczenie słychać, ale chłopak mówi do rzeczy) .

ŚRODA I CZWARTEK (20 i 21.05.2020 r.)
Rozwiąż test tutaj (poprawność odpowiedzi możesz sprawdzić pod spodem. Test jest dosyć długi, dlatego zamieszczam tylko jeden.


czwartek, 14 maja 2020

Skąpiec Moliera.

Witam,
na liście Waszych lektur jest Skąpiec, którego autorem jest francuski komediopisarz Molier. Skąpiec to komedia opowiadająca o Harpagonie - paryskim lichwiarzu, który swoim skąpstwem i chciwością zatruwał życie swojej rodzinie - miał dwoje dzieci- oraz służbie. Był pośmiewiskiem całego miasta. Harpagon był tak zaślepiony, chytry i chciwy, że nie zdawał sobie sprawy z tego, że może zniszczyć życie własnym dzieciom i próbował zmusić je do zawarcia małżeństw dla pieniędzy. Ostatecznie, wszystko kończy się szczęśliwie.

Filmy ze streszczeniem
tutaj      tutaj      tutaj

Opracowanie
tutaj

Jeśli chcecie obejrzeć spektakl teatralny w całości:
 tutaj

lub jeśli wolicie, słuchowisko  tutaj

 

wtorek, 12 maja 2020

Powtórka ze składni (części zdania)

Rozkład materiału z języka polskiego w dniach 11-15.05. 2020 r.

Cele lekcji: powtórzenie i utrwalenie wiadomości ze składni przydatnych na egzaminie ósmoklasisty.

PONIEDZIAŁEK I WTOREK

Przypomnij sobie podstawowe wiadomości związane z częściami zdania tutaj

Obejrzyj filmy dotyczące części zdania  tutaj   tutaj    tutaj

ŚRODA I PIĄTEK

Rozwiąż testy on line

tutaj 
 tutaj   
tutaj

Przeczytaj w e podręcznikach opis dotyczący rozbioru zdania pojedynczego. Następnie wykonaj ćwiczenia 1, 2.2, 3.2. Poprawność wykonania możesz stwierdzić samodzielnie  tutaj

Latarnik H. Sienkiewicza.

Rozkład materiału od 11.05. 2020 r. do 15.05. 2020 r.

PONIEDZIAŁEK
Odpowiedz na pytania dotyczące treści Latarnika przesłane w zadaniu domowym na Librusie. Odeślij je w dogodnej dla siebie formie.
WTOREK

Temat: Geneza powstania utworu Sienkiewicza.
Cele lekcji: dowiesz się, jak i dlaczego powstał utwór i sporządzisz na ten temat notatkę w zeszycie.

Przeczytaj informacje dotyczące powstania utworu  tutaj   oraz tutaj

Na podstawie przeczytanych materiałów uzupełnij w zeszycie notatkę.

Utwór powstał w roku ......... w czasie podróży Henryka Sienkiewicza po ..................... Pierwowzorem postaci latarnika Skawińskiego jest emigrant ...................., którego historię poznał Sienkiewicz z Listów z Kalifornii autorstwa Juliana Horaina. Bohater jednego z listów, latarnik Siellawa, stracił pracę, ponieważ zaczytany w powieści ...........................zapomniał zapalić latarni. Sienkiewicz podjął ten motyw w noweli Latarnik nadając bohaterowi inne nazwisko.

 Wymień różnice, jakie dostrzegasz między prawdziwym latarnikiem a bohaterem stworzonym przez Sienkiewicza:

a) ........................................................................................
b) ........................................................................................
c) ........................................................................................

ŚRODA
Temat: Cechy noweli na podstawie utworu Sienkiewicza.
Cele lekcji: dowiesz się, jakie cechy posiada gatunek literacki nazywany nowelą i wskażesz je w utworze Sienkiewicza.

Przeczytaj materiały dotyczące budowy noweli   tutaj   (tylko podstawowe cechy noweli wzorcowej)  
tutaj

Na podstawie powyższych materiałów sporządź w zeszycie notatkę. 

Nowela:
- utwór posiada ................ wątek (jest jednowątkowy),
- brak w nim wątków .................................................,
- ilość bohaterów zredukowana (zazwyczaj jest .............. główny bohater),
- narrator jest .................................................... i zachowuje dystans wobec opisywanych wydarzeń,
- brak rozbudowanych opisów ..............................................,
- mocno zarysowany ........................ ........................................................, który jest jednocześnie momentem ........................................... w utworze,
- wyraźne zakończenie, które jest podsumowaniem sensu utworu,
- niewielkie rozmiary utworu, który jest utworem epickim (epika).

Obejrzyj materiał dotyczący Latarnika i uzupełnij notatkę w zeszycie.  tutaj

Cechy noweli w Latarniku:
- ........................................................................,
- .......................................................................,
- ......................................................................,
- .......................................................................

PIĄTEK

Temat: Problematyka noweli Sienkiewicza. 

Cele lekcji: utrwalenie znajomości treści lektury oraz jej problematyki (patriotyzm, nostalgia, los emigranta). 

Rozwiąż krótką grę dotyczącą treści noweli tutaj 
 Przeczytaj krótkie omówienie problematyki utworu tutaj     tutaj  (tylko punkt, o czym jest Latarnik)
Metodą skojarzeń uzupełnij poniższe zdanie.

Latarnik to utwór o ........................, ................................., .............................................. itd. (możesz wymienić wiele możliwości).

Uzupełnij notatkę w zeszycie.

Głównym motywem pojawiającym się w „Latarniku” jest motyw patriotyzmu, miłości do ojczyzny połączonej z wielką tęsknotą za opuszczoną ziemią. Skawiński musiał opuścić kraj z powodu udziału w ............................................................. Wydaje się, że zapomniał o własnym kraju - próbował sobie ułożyć życie na nowo, zajmował się, między innymi, .....................................................................Dopiero jako stary człowiek w latarni odnalazł spokój. Szczególnym wydarzeniem w jego życiu okazała się lektura „Pana Tadeusza” Mickiewicza. Dzieło przypomniało mu o krajobrazach znanych z dzieciństwa i przypomniało mowę ojczystą. Silne emocje spowodowały, że Skawiński zapomniał o zapaleniu latarni, za co został zwolniony.

Odszukaj i zapisz w zeszycie znaczenie słowa
NOSTALGIA - ...............................................................................

Sztuka i filozofia renesansu.

Rozkład materiału od 11.05. 2020 r. do 15. 05. 2020 r. 
Temat: Sztuka i filozofia renesansu.
Cele lekcji: poznanie i utrwalenie wiadomości o założeniach filozofii i sztuki renesansu.

Obejrzyj prezentację dotyczącą sztuki renesansowej tutaj    i tutaj

Na podstawie obejrzanych materiałów zrób w zeszycie notatkę według podanego niżej schematu.


Architektura
Rzeźba
Malarstwo
Cechy charakterystyczne



przedstawiciele



Główne dzieła




Obejrzyj prezentację dotyczącą epoki renesansu i na jej podstawie zrób w zeszycie notatkę według poniższego schematu.
 tutaj

1. Najważniejsze osiągnięcia /wydarzenia historyczne, które miały wpływ na charakter epoki:
a) wynalezienie ..............................................,
b) odkrycia .............................................. (wymień konkretnie jakie),
c) zmiany religijno-społeczne, czyli ........................................................

2. Światopogląd epoki:
a) główny przedstawiciel humanizmu, filozof i myśliciel - ........................................,
b) Thomas .................. - .............................................,
c) ...................................................................................

3. Charakterystyka epoki (wymień najważniejsze, twoim zdaniem, cechy):
a............................................................................
b............................................................................
c...........................................................................
d..............................................................................

4. Uzupełnij zdanie.
Literatura posługiwała się językami ............................................... i chętnie sięgała do .........................

5. Wymień popularne w renesansie gatunki literackie.

6. Wymień przedstawicieli renesansu:
a) w Europie .....................................................................................................................
b) w Polsce ......................................................................................................................

Akcent wyrazowy w języku polskim

Cele lekcji: poznanie zasad prawidłowego akcentowania wyrazów. Poniedziałek 15. 06. 2020 r.  Akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą śr...