Temat: Reduta Ordona A. Mickiewicza - powtórzenie i utrwalenie wiadomości.
Cele lekcji: utrwalenie wiadomości dotyczących lektury obowiązkowej - jej genezy, treści, kompozycji i języka.
Rozwiąż testy dotyczące utworu:
test
tutaj
WTOREK 26. 05.2020 r.
Temat: Fonetyka - jak powstają dźwięki?
Cel lekcji: przypomnienie wiadomości dotyczących powstawania dźwięków i klasyfikacji głosek na dźwięczne i bezdźwięczne.
Przepisz do zeszytu definicję.
FONETYKA - dziedzina nauki zajmująca się badaniem dźwięków mowy ludzkiej.
Przypomnij sobie, czym różni się głoska od litery. Spróbuj policzyć litery i głoski w swoim imieniu i nazwisku. Najpierw obejrzyj filmy.
tutaj
tutaj (tylko początkowa część dotycząca głosek i liter)
tutaj
Zapisz w zeszycie definicję litery i głoski.
Litera - ...................................................
Głoska -.................................................
Następnie spójrz i przeanalizuj przykład
SYLWIA - Litery S-Y-L -W-I-A (6 liter); Głoski - S-Y-L-WI-A (5 głosek)
SZACHOWICZ - litery S-Z-A-C-H-O-W-I-C-Z (10 LITER); Głoski SZ-A-CH-O-W-I-CZ (7 głosek)
Spróbuj to samo zrobić w zeszycie ze swoim imieniem i nazwiskiem.
Teraz spójrz na zamieszczony poniżej schemat układu oddechowego.
Zwróć uwagę na górne i dolne drogi oddechowe, bo to one są najważniejsze przy powstawaniu dźwięku. Zastanów się, czy mówisz, wydychając, czy wdychając powietrze?
Przeczytaj opis powstawania dźwięków mowy.
tutaj
Wykonaj w zeszycie ćwiczenie 3 i 4.
Ważna wiadomość - głoski dzielimy na dźwięczne i bezdźwięczne. Dźwięczne powstają wtedy, kiedy wiązadła głosowe drgają, bo są zsunięte i wydychane powietrze wprawia je w ruch. Głoski bezdźwięczne powstają wtedy, kiedy wiązadła głosowe nie drgają, bo powietrze przepływa przez krtań swobodnie.
Podział głosek na dźwięczne i bezdźwięczne.
tutaj PIERWSZY PODZIAŁ
| głoski dźwięczne | b, d, g, w, z, ź, ż, l, ł, r, m, n, j , dz, dź, dż + wszystkie samogłoski | gdy je wymawiamy, drżą wiązadła głosowe | ||||
| głoski bezdźwięczne | p, t, k, f, s, ś, sz, c, ć, cz, ch | gdy je wymawiamy, nie drgają wiązadła głosowe |
Spróbuj podzielić głoski występujące w swoim imieniu i nazwisku na dźwięczne i bezdźwięczne, np.
S -bezdźwięczna, Y - dźwięczna, L- dźwięczna Wi - dźwięczna, A- dźwięczna
ŚRODA 27. 05. 2020 r.
Temat: Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne.
Cel lekcji: zrozumienie mechanizmu powstawania udźwięcznień i ubezdźwięcznień, ćwiczenie umiejętności znajdywania ich w wyrazie oraz określania ich rodzaju i kierunku.
Przeczytaj informację
tutaj
Obejrzyj filmy
tutaj
tutaj
Wszystko polega na tym, aby zauważyć, że niektóre wyrazy WYMAWIAMY INACZEJ NIŻ JE ZAPISUJEMY. Wynika to z naszego lenistwa i chęci upraszczania sobie życia. Spójrzcie na wyraz
KRZAK - wymawiamy KSZAK.
Dlaczego? Głoska K na początku wyrazu jest bezdźwięczna, następna po niej jest już dźwięczna - RZ. Musielibyśmy w szybkim czasie zsunąć wiązadła głosowe, dlatego aby było prościej, tego nie robimy. W rezultacie obie głoski wymawiamy bezdźwięcznie. Pod wpływem bezdźwięcznego k dźwięczne rz staje się bezdźwięcznym sz.
Wygląda to tak:
Krzak - Kszak (ubezdźwięcznienie wewnątrzwyrazowe postępowe)
------>
Zauważcie, że kierunek strzałki zależy od wpływu jednej głoski na drugą. Jeżeli strzałka biegnie zgodnie z kierunkiem zapisywania wyrazu, jest to upodobnienie postępowe. Jeśli odwrotnie, wsteczne, np.
PROŚBA - wymawiamy PROŹBA
Dlaczego? Pod wpływem dźwięcznego b bezdźwięczne ś zmienia się na ź, które jest dźwięczne.
Wygląda w zapisie to tak:
PROŚBA - PROŹBA
<------------ (udźwięcznienie wewnątrzwyrazowe wsteczne)
Jakie procesy zachodzą w wyrazach:
przystań - ................................
twardy - ................................
kwaśny - .............................
gąbka - .................................
Zapisz, jak wymawiamy te wyrazy, zaznacz strzałką, która głoska działa na którą (zaznacz kierunek upodobnienia) oraz nazwij je (udźwięcznienie, ubezdźwięcznienie)
PIĄTEK 29. 05. 2020 r.
Temat: Upodobnienia i uproszczenia fonetyczne - ćwiczenia.
Cel lekcji: zrozumienie mechanizmu powstawania udźwięcznień i ubezdźwięcznień, ćwiczenie umiejętności znajdywania ich w wyrazie oraz określania ich rodzaju i kierunku.
Nazwij upodobnienia fonetyczne i zaznacz ich kierunek zachodzące w wyrazach:
szybka -
zakładka -
przywiezie-
choćby-
jednakże -
liczba-
także -
kładka-
rozpacz -
Zastanów się, jak wymawiasz głoski na końcu wyrazu - dźwięcznie, czy bezdźwięcznie? Weź pod uwagę wyraz
stóg - wymawiamy go stuk (czyli dźwięczne g zmieniło się na bezdźwięczne k). Zazwyczaj na końcu wyrazu wymawiamy głoski bezdźwięcznie - takie zjawisko nazywamy WYGŁOSEM.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz